بيان اقاليم بر مذهب حكيم مذكور « 1 » و گويد كه بر اين كره ارض دو « كونتننت » الى الآن ظاهر شده ، و ظهور ديگر آن را هم اميد مىدارد ، و هردو را بر چهار بخش تقسيم نموده . قسمت اول : « يرپ » « 2 » به ياء مثنيهء تحتانيه و پاء فارسى ، و در آن است تمام ممالك فرنگ و نصف روم عثمانى ، و ابتداى اين قطعه به حسب طول كه عبارت از جهت شرقى و غربى است از درجهء دهم الى هفتاد و پنج درجه است ، و به حسب عرض كه عبارت از جهت شمال و جنوب بود از سى و شش درجه الى هفتاد و دو درجه است ، و مساحت جانب درازى آن يكهزار و پانصد ، و پهنايش هزار و دوصد و پنجاه كروه است ، و جانب شمال اين بخش اوقيانوسى است كه كنارهاى آن پيوسته يخ بست مىباشد ، و شرقى آن بخش اشيا « 3 » است ، و جنوبى آن بحرى است كه بخش افريقيه را از يرپ جدا مىكند ، و غربى آن ايضا اوقيانوسى است كه ما بين امريكا و يرپ فاصله است . و ببايد دانست كه مبدأ درجات عرضى از خطّ استو است ، يعنى : آنجا كه هردو قطب مساوى به نظر آيد بالاتفاق و مبدأ درجات طولى بنابر عدم علامت متعيّنه مختلف فيه است ، و هر طايفه از جايى اعتبار نمايند ، و در نظر حكيم مراد خطّى است از خطوط مغربى ؛ كه جزاير خالدات كه در كتب اسلامى مبدأ درجات طول است به آنجا نزديك است ، و لندن كه پايتخت انگريز است در شرقى آن به مساحت هجده درجه واقع شده است . دويّم : آشيا ، و اين بخش به حسب طول از چهل و سه درجه الى دوصد

--> ( 1 ) عنوان : در « ب » نيامده است . ( 2 ) يرپ : اروپا « Europe » . ( 3 ) آشيا - آسيا « Asia » .